Lama Jeszie – Wyrzeczenie
Wszyscy rozważamy to, że chcielibyśmy być wolni od egoistycznego umysłu i niewoli samsary. Jednak tym, co wiąże nas z samsarą i czyni nieszczęśliwymi, jest brak wyrzeczenia. Czym zatem jest wyrzeczenie? Co sprawia, że stajemy się zdolni do wyrzeczenia?
Powodem, dla którego jesteśmy nieszczęśliwi, jest to, że pragnienie przedmiotów zmysłowych, obiektów samsarycznych są u nas na ekstremalnym poziomie i kurczowo się ich chwytamy. Staramy się rozwiązać nasze problemy, ale nie szukamy rozwiązania we właściwym miejscu. Właściwym miejscem jest nasze własne chwytanie się ego; musimy po prostu poluzować to napięcie, to wszystko.
Według buddyjskiego punktu widzenia, mnisi i mniszki mają za zadanie dotrzymywać ślubów wyrzeczenia. Znaczenie tego, że mnisi i mniszki wyrzekają się świata, polega na tym, że mają oni mniej pragnień i rzadziej chwytają się przedmiotów zmysłowych. Nie można jednak powiedzieć, że porzucili już samsarę, ponieważ mnisi i mniszki wciąż mają żołądki! Chodzi o to, że angielskie słowo „wyrzec się” (renounce) jest pod względem lingwistycznym podchwytliwe. Można powiedzieć, że mnisi i mniszki wyrzekają się swoich żołądków, ale to niekoniecznie oznacza, że faktycznie przestają korzystać ze swoich żołądków.
Chcę więc, abyście zrozumieli, że wyrzeczenie się przyjemności zmysłowych nie oznacza pozbywania się miłych rzeczy. Nawet jeśli to zrobisz, nie musi to oznaczać, że się ich wyrzekłeś. Wyrzeczenie jest całkowicie wewnętrznym doświadczeniem. Wyrzeczenie się samsary nie oznacza, że odrzucasz samsarę, ponieważ twoje ciało i twój nos są samsarą. Jak możesz pozbyć się swojego nosa? Twój umysł i ciało są samsarą — cóż, przynajmniej moje są. Nie mogę więc się ich pozbyć. Zatem wyrzeczenie oznacza mniej pragnień; oznacza bycie bardziej rozsądnym zamiast wywierania na siebie zbyt dużej presji psychologicznej i zachowywania się szaleńczo.
Ważną kwestią, którą powinniśmy wiedzieć, jest to, że powinniśmy mniej chwytać się przyjemności zmysłowych, ponieważ przez większość czasu nasze chwytanie się i pożądanie światowych przyjemności nie daje nam satysfakcji. To jest główny punkt. Prowadzi to do większego niezadowolenia i do psychologicznie bardziej szalonych reakcji. To jest prawdziwa przyczyna.
Jeśli posiadasz mądrość i metodę, aby doskonale radzić sobie z obiektami pięciu zmysłów tak, aby nie wywoływały one negatywnych reakcji, możesz z nich korzystać. Jako istoty ludzkie powinniśmy być zdolni do samodzielnej oceny, jak daleko możemy się posunąć w doświadczenie przyjemności zmysłowych bez popadania w zamęt i pomieszanie. Powinniśmy oceniać to sami; zależy to całkowicie od indywidualnego doświadczenia. To jak z francuskim winem – niektórzy ludzie w ogóle nie mogą go pić. Nawet jeśli by chcieli, budowa ich układu nerwowego na to nie pozwala. Inni natomiast mogą wypić trochę, jeszcze inni nieco więcej, a niektórzy całkiem dużo.
Chcę więc, abyście zrozumieli, dlaczego pisma buddyjskie całkowicie zabraniają mnichom i mniszkom picia wina. Nie dzieje się tak dlatego, że wino jest złe lub winogrona są złe. Winogrona i winorośle są piękne; kolor czerwonego wina jest fantastyczny. Ale ponieważ jesteśmy zwyczajnymi początkującymi na ścieżce do wyzwolenia, możemy łatwo dać się wciągnąć w negatywną energię. To jest powód. To nie samo wino jest złe. To dobry przykład dla wyrzeczenia.
Kim był ten wielki indyjski święty, który pił wino? Pamiętacie tę historię? Nie przypominam sobie, kto to był, ale święty ten poszedł do baru i pił, i pił, aż w końcu barman zapytał go: „Jak zamierzasz zapłacić?”. Święty odpowiedział: „Zapłacę, gdy słońce zajdzie”. Ale słońce nie zachodziło, a święty pił dalej. Barman chciał swoich pieniędzy, ale święty w jakiś sposób kontrolował zachód słońca. Tego rodzaju wyższe urzeczywistnienia – możemy je nazwać cudownymi lub ezoterycznymi – wykraczają poza zrozumienie zwykłych ludzi, takich jak my, ale ten święty był w stanie kontrolować słońce i wypił być może trzydzieści galonów wina. I nie musiał nawet robić siku!
Otóż zmierzam do tego, że wyrzeczenie się samsary nie jest tylko sprawą mnichów i mniszek. Każdy, kto szuka wyzwolenia lub oświecenia, potrzebuje wyrzeczenia się samsary.
Lama Jeszie – THE ESSENCE OF TIBETAN BUDDHISM (STRONY 15-18)
