Tenzin Palmo – Etyczne postępowanie
Druga paramita to shila. Shila oznacza etykę, oznacza moralne prowadzenie się. W Buddhadharmie (nauce Buddy) moralne postępowanie opiera się na zasadzie niekrzywdzenia. Opiera się na regule nieczynienia żadnej szkody ani sobie, ani innym. Widziane w ten sposób wskazania ustanowione przez Buddę są bardzo logiczne. Nie są to, że tak powiem, przykazania. On nie powiedział: „Nie będziesz robił tego, nie będziesz robił tamtego”. Faktyczne sformułowanie brzmi: „Przyjmuję regułę treningu, aby powstrzymać się od odbierania życia”.
Jest to reguła treningu oparta na spontanicznym i naturalnym zachowaniu oświeconej istoty, arhata. Wyzwolony arhat będzie z natury niezdolny do celowego odebrania życia i tak dalej. Dlatego też staramy się modelować nasze zachowanie na naturalnym postępowaniu wyzwolonej istoty. Jeśli bowiem chcemy zbudować nasz dom, naszą duchową świątynię, nie ma sensu koncentrować się tylko na złotym dachu i ścianach pokrytych freskami.
Fundamenty duchowego domu
Musimy zacząć od wykopania głębokich, mocnych fundamentów. Każdy budynek o słabych fundamentach bardzo szybko pęknie i zawali się; nie ma znaczenia, jak wspaniały może być ten złoty dach. Jeśli chcemy zbudować dobry dom, musimy zająć się fundamentami, hydrauliką i wszystkimi tymi bardzo nieromantycznymi elementami niezbędnymi. Jeśli mamy bardzo dobre, solidne fundamenty, wtedy dom zbuduje się całkiem szybko.
Fundamentami są te cechy naszego podstawowego etycznego postępowania, co oznacza nasz sposób życia w tym świecie – to, czy żyjemy wyrządzając krzywdę sobie i innym, czy też nie.
Uniwersalność zasad
Te wskazania zostały sformułowane 2500 lat temu, ale są uniwersalne. Są aktualne w każdym czasie, w każdym miejscu i dla każdej rasy. To nie jest coś „dla Wschodu, ale nie dla Zachodu”; one są dla każdego i wszędzie. Te podstawowe zasady etyczne to:
- Wskazanie, by nie odbierać życia;
- Wskazanie, by nie brać tego, co nie zostało dane;
- Wskazanie, by nie kłamać;
- Wskazanie, by nie dopuszczać się niewłaściwych zachowań seksualnych;
- Wskazanie, by nie nadużywać alkoholu ani żadnych narkotyków, które odurzają umysł.
– Jetsunma Tenzin Palmo (Z nauczania o Sześciu Paramitach)
