Thubten Cziedryn – Jak uniknąć syndromu wypalenia w pracy dla innych?

Jednym ze sposobów uniknięcia wypalenia jest kontrolowanie swojej motywacji — nieustanne odnawianie współczującego nastawienia. Inny to realistyczna ocena własnych możliwości i podejmowanie realnych zobowiązań. Może się zdarzyć, że tak bardzo przejmiemy się ideałem bodhisattwy, iż będziemy się zgadzać na udział w każdym niosącym pomoc przedsięwzięciu, z jakim się zetkniemy, nawet pomimo braku czasu lub możliwości wypełnienia podjętych zobowiązań. W rezultacie doprowadzimy się do stanu wyczerpania lub do złości na tych, którzy liczą na naszą pomoc. Zanim zatem podejmiemy się czegoś, powinniśmy dobrze przemyśleć całą sytuację i własne możliwości, po czym zobowiązać się do zrobienia tylko tego, co jesteśmy w stanie zrobić.

Musimy przy tym pamiętać, że trudności i brak satysfakcji są nieodłączną cechą sansary. Sprzeciw wobec składowania odpadów nuklearnych, przeciwstawianie się prześladowaniom i zniewoleniu, przeciwdziałanie niszczeniu lasów tropikalnych czy pomaganie bezdomnym to szlachetne przedsięwzięcia. Jednakże, nawet jeśli ich cel zostanie osiągnięty, nie rozwiąże to wszystkich problemów tego świata. Główne źródło cierpienia leży bowiem w umyśle. Dopóki umysły ludzi owładnięte będą niewiedzą, pożądaniem i złością, dopóty nie zapanuje na ziemi trwały pokój. Dlatego też jeśli oczekujemy, że nasza społeczna działalność będzie przebiegać gładko, przywiązujemy się do rezultatów naszych wysiłków lub też myślimy w stylu: „Gdyby tylko udało się to czy tamto, to problem byłby z głowy” — prędko ogarnie nas zniechęcenie, zobaczymy bowiem, że nasze aspiracje nie tak łatwo wcielić w czyn.

Musimy pamiętać, że w kołowrocie wcieleń są stany lepsze i gorsze, lecz wszystkie są nietrwałe i żaden nie przynosi całkowitej wolności. Jeśli jesteśmy realistami, możemy pracować na rzecz świata, nie oczekując, że przemienimy go w raj na ziemi. Możemy również kontynuować duchową praktykę, rozumiejąc, że doprowadzi ona w końcu do ustania cierpienia — naszego własnego i innych.