Lama Tsongkhapa – Trzy główne aspekty ścieżki

Jeżeli wyrzeczenie nie zostanie objęte

Czystą motywacją bodhicitty,

Nie stanie się przyczyną doskonałej błogości niedoścignionego przebudzenia,

Dlatego mądrzy powinni wzbudzić najwyższą bodhicittę.

Istoty są porywane przez potężny nurt czterech rzek,

Mocno spętane łańcuchami swojej karmy, tak trudnymi do zerwania,

Uwięzione w żelaznej pułapce chwytania się „ja”

I spowite gęstym mrokiem niewiedzy.

Raz za razem rodzą się w bezkresnej samsarze

I są nieustannie dręczone przez trzy rodzaje cierpienia.

Taki jest obecny stan wszystkich twoich matek z poprzednich żywotów –

Rozważ ich los i wzbudź najwyższą bodhicittę.

Cztery rzeki (cztery potężne nurty):

Niewiedza (skt. avidyā) – fundamentalne niezrozumienie rzeczywistości, wiara w trwałość i niezmienność zjawisk.

Pragnienie (skt. tṛṣṇā) – fundamentalna siła napędowa, która utrwala egzystencjalne niezadowolenie oraz cykl odrodzeń.

Błędne poglądy (skt. dṛṣṭi) – emocjonalnie naładowana interpretacja doświadczenia, która silnie wpływa na myśli i działania człowieka, jedna z głownych przeszkód na ścieżce do oświecenia.

Stawanie się (skt. bhava) – ciągły proces odradzania się i gromadzenia karmy.

W tradycji buddyjskiej cztery nurty mogą też symbolizować narodziny, starość, chorobę i śmierć, które nieubłaganie porywają czujące istoty.

Trzy rodzaje cierpienia – cierpienie cierpienia (ból fizyczny i psychiczny), cierpienie zmiany (nietrwałość szczęścia) oraz wszechogarniające cierpienie uwarunkowania (sam fakt istnienia w samsarze pod wpływem karmy i skazanych emocji).

Matki z poprzednich żywotów – kluczowa dla praktyki bodhiczitty medytacja, w której uznaje się, że w nie mającej początku samsarze każda istota była kiedyś naszą rodzoną matką i wykazała się wobec nas najwyższą dobrocią.