Gendun Gjaco (1475-1542) II Dalajlama
Gendun Gjaco, znany jako II Dalajlama, był jedną z najbardziej fascynujących i wpływowych postaci w historii Tybetu. Choć tytuł „Dalajlama” został nadany wstecznie (za jego życia jeszcze go nie używano), to właśnie on położył fundamenty pod polityczną i religijną potęgę linii inkarnacji, którą znamy dzisiaj.
Młodość i odnalezienie
Gendun Gjaco urodził się w 1475 roku w Tanak pod Szigatse, w środkowym Tybecie. Według tradycji, niemal natychmiast po tym, jak zaczął mówić, oznajmił rodzicom, że nazywa się Gendun Drupa (imię I Dalajlamy) i że pragnie wrócić do swojego klasztoru Tashi Lhunpo.
Jego ojciec był znanym joginem linii Njingma, co sprawiło, że młody Gendun od dziecka nasiąkał naukami różnych szkół buddyzmu tybetańskiego. Został oficjalnie rozpoznany jako inkarnacja Genduna Drupy w wieku 12 lat i uroczyście wprowadzony do klasztoru.
Osiągnięcia i działalność
II Dalajlama nie był jedynie zamkniętym w murach uczonym. Był wizjonerem, który znacząco rozszerzył wpływy szkoły Gelug (Żółtych Czapek).
- Budowa klasztoru Chokhorgyal: Założył ten ważny klasztor w 1509 roku, po wizji nad świętym jeziorem Lhamo La-tso.
- Odkrycie Lhamo La-tso: To właśnie Gendun Gjaco „odkrył” to wyroczniowe jezioro. Do dziś służy ono mnichom do poszukiwania wskazówek dotyczących kolejnych inkarnacji Dalajlamów.
- Wpływy polityczne: Udało mu się zneutralizować napięcia między rywalizującymi szkołami buddyzmu i klanami szlacheckimi, co umocniło pozycję jego linii w Lhasie.
Filozof i Mistyk
Gendun Gjaco był płodnym pisarzem i poetą. Jego prace obejmują zarówno głębokie traktaty filozoficzne, jak i teksty o charakterze mistycznym. Cechowała go otwartość – mimo przynależności do Gelug, czerpał z nauk szkoły Njingma i Sakja, wierząc w uniwersalną wartość dharmy.
Dziedzictwo
Zmarł w 1542 roku podczas głębokiej medytacji w klasztorze Drepung. Jego najważniejszym dziedzictwem było stworzenie struktury, która pozwoliła jego następcy, Sonamowi Gjaco, na sformalizowanie tytułu Dalajlamy i nawiązanie kluczowego sojuszu z Mongołami.
Glenn H. Mullin – SELECTED WORKS OF THE DALAI LAMA II. THE TANTRIC YOGAS OF SISTER NIGUMA (1985) fragmenty przetłumaczona na polski TANTRYCZNE JOGI SIOSTRY NIGUMY
Glenn H. Mullin – MYSTICAL VERSES OF A MAD DALAI LAMA (1994) (2003)
Biografie: